Szukaj na blogu

Jak podłączyć subwoofer do wzmacniacza, amplitunera albo kolumn aktywnych

przez: Cezary Witek - Kategorie : Poradniki

Subwoofer to dobry, a często jedyny możliwy sposób, by poprawić bas w systemie audio czy też kinie domowym. Nie zawsze przychodzi to łatwo i czasem efekt może być odwrotny od założonego. Dlatego dziś ugryziemy temat od strony: jak podłączyć subwoofer aktywny do amplitunera lub wzmacniacza. Z pozoru jest to proste ale tak się składa, że nie każdy wzmacniacz ma wyjście na suba, a do tego subwoofery często oferują kilka rodzajów połączeń.

REL HT 1205 MkII

Jak podłączyć subwoofer aktywny do amplitunera?

Zacznijmy od najprostszego przypadku, czyli amplitunera kina domowego. Praktycznie każdy współczesny amplituner AV ma wyjście oznaczone jako SUB OUT, SUBWOOFER OUT albo LFE OUT. W takim przypadku sprawa jest prosta. Potrzebny jest pojedynczy przewód RCA, którym łączymy wyjście amplitunera z wejściem oznaczonym LFE lub MONO w subwooferze.

Następnie:

  1. nastaw głośność subwoofera na około 1/3,
  2. jeśli Twój wzmacniacz / amplituner ma możliwość regulacji częstotliwości - ustaw regulator zwrotnicy w subwooferze na najwyższą częstotliwość,
  3. teraz ustaw regulator fazy na 0 stopni,
  4. włącz muzykę i wyreguluj głośność,
  5. usiądź w miejscu odsłuchu,
  6. jeśli bas nie zgrywa się z dźwiękiem pozostałych kolumn, przełącz przełącznik fazy na 180 stopni.

Słowo wyjaśnienia do regulacji częstotliwości. Większość amplitunerów i wzmacniaczy stereo posiadających wyjście na subwoofer, ma możliwość regulacji punktu, w którym głośniki frontowe przestają przenosić bas, a za pracę zabiera się subwoofer. Taki punkt nazywa się punktem podziału częstotliwości lub zwrotnicy. Jeśli korzystacie z tej funkcji to na subwooferze możecie ustawić maksymalną wartość częstotliwości, aby mieć pełną swobodę regulacji na amplitunerze. Część subwooferów ma specjalny tryb LFE. Po jego włączeniu wewnętrzny filtr dolnoprzepustowy zostaje pominięty, aby nie przeszkadzał w pracy zwrotnicy amplitunera. 

Możecie też pójść inną drogą, wyłączyć funkcję podziału zwrotnicy w amplitunerze i regulować częstotliwość na subwooferze. Ale w tej sytuacji należy liczyć się z tym, że głośniki frontowe będą przenosiły pełne pasmo, a regulacja będzie dotyczyć tylko subwoofera. Można tak uzyskać większy bas, ale też może to zrodzić wiele problemów, a najgorsze z nich są fazowe. Oznaczać to może, niewłaściwe zgranie czasowe basu wydobywającego się z kilku oddalonych od siebie punktów. Wpływ na to ma także pomieszczenie, w którym znajduje się system. Niestety przełącznik fazy, obecny w praktycznie każdym subie, nie zawsze jest w stanie pomóc.

KEF KC62

Co dokładnie oznacza wejście LFE w subwooferze?

Wejście LFE służy do podłączenia subwoofera jednym przewodem RCA do amplitunera kina domowego. Często jest ono opisane jako LFE lub LOW .1/LFE. Nie oznacza to jednak, że każdy subwoofer z wejściami RCA ma identyczną funkcjonalność. Czasami producent daje osobne wejście LFE, a czasami wykorzystuje do tego celu, jedno z dwóch stereofonicznych wejść RCA. Przykładem może być REL HT/1205 MkII. Producent przewidział zarówno stereofoniczne wejście niskopoziomowe RCA, jak i możliwość podłączenia pojedynczego kanału LFE do złącza prawego kanału. Subwoofer ma także odpowiednie wyjścia przelotowe, które pozwalają przekazać sygnał dalej do kolejnego urządzenia. To przydatne, jeżeli w systemie pojawią się dwa subwoofery.

W Monitor Audio Vestra W15 znajdziecie natomiast wejścia stereo RCA oraz osobne złącze LFE. 

Kabel typu Y do podłączenia subwoofera.

Jeśli subwoofer ma tylko wejście stereo (dwa złącza RCA), a Wasz wzmacniacz ma pojedyncze wyjście (jedno RCA) - wtedy możecie wykorzystać specjalny kabel typu Y. Zalety są nie do przecenienia. Po pierwsze podłączenie obu gniazd RCA w subie, zwiększa napięcie sygnału wejściowego o ok. 3 dB, co sprawia, że subwoofer gra nieco głośniej przy tym samym ustawieniu pokrętła. Po drugie jest to pomocne gdy subwoofer automatycznie przechodzi w stan uśpienia i wyłącza się przy cichych scenach, silniejszy sygnał sprawia, że szybciej się włącza ale też nie wyłącza się tak często.

onkyo

Jak podłączyć subwoofer do wzmacniacza stereo bez wyjścia SUB OUT?

Macie wzmacniacz, dwie kolumny i chcecie dodać subwoofer. Problem polega na tym, że na tylnej ściance nie ma wyjścia SUB OUT. Czy to oznacza, że subwoofera nie da się podłączyć? Otóż nie. Najprostszą alternatywą jest wyjście PRE OUT. Jeżeli wzmacniacz ma regulowane wyjście przedwzmacniacza, tj. poziom sygnału na tym wyjściu, zależny jest od ustawionej głośności, można z niego przesłać sygnał do subwoofera. Dzięki temu subwoofer będzie grał głośniej lub ciszej razem z pozostałymi kolumnami. Regulację maksymalnej głośności z jaką będzie pracował subwoofer oraz częstotliwość odcięcia, ustawiacie wtedy na jego panelu.

Rozwiązanie z połączenie przez PRE OUT ma jednak pewną wadę, nie mamy tu możliwości odcięcia niskich częstotliwości z głównych kolumn głośnikowych. Oznaczać to może problemy fazowe, które już wcześniej opisałem. Chyba, że…

I tutaj cały na biało wchodzi KEF KC62.

Model ten ma nie tylko wejścia, ale również wyjścia liniowe. Producent zastosował regulowany filtr górnoprzepustowy, pracujący w zakresie od 40 do 100 Hz oraz możliwość jego pominięcia (przełącznik HPF). Tym samym możecie przepuścić sygnał za pomocą wejścia i wyjścia z przedwzmacniacza, przez KEF`a. Jedynym warunkiem jest to aby Wasz wzmacniacz posiadał takie złącza. W efekcie powstaje system 2.1 gdzie subwoofer nie tylko dodaje bas, ale również pomaga odciążyć główne kolumny i zasilający je wzmacniacz. To rozwiązanie jest przydatne w co najmniej dwóch sytuacjach. Pierwsza to przy większych zespołach głośnikowych aby rozwiązać wspomniane problemy z fazą. Druga w przypadku konfiguracji z małymi monitorami. Jeżeli taki monitor nie musi odtwarzać częstotliwości poniżej 40 czy 50 Hz, jego głośnik niskotonowy ma mniej pracy. Poprawi to ogólną dynamikę systemu i zauważalnie zmniejszy zniekształcenia przy większych poziomach głośności.

Kolejne problemy i kable rozdzielające sygnał

Pojawiają się pewne komplikacje gdy wzmacniacz ma stereofoniczne wyjście PRE OUT, a subwoofer pojedyncze wejście RCA. Można wtedy zastosować przewód 2×RCA do 1×RCA z układem sumującym oba kanały do mono. Warto jednak zwrócić uwagę, że nie może to być wspomniany wyżej kabel typu Y. Przewód, który jest tu potrzebny, powinien zawierać adapter sumujący, w najprostszej wersji zbudowany z dwóch rezystorów ale jest to rozwiązanie dość prymitywne. Najlepiej gdyby był to aktywny układ oparty o bufory, zbudowane ze wzmacniaczy operacyjnych. 

Sytuacja robi się jeszcze trudniejsza gdy wzmacniacz nie ma ani wyjścia SUB OUT, ani PRE OUT. Wtedy przydaje się tak zwane: wejście wysokopoziomowe.

Jak działa wejście wysokopoziomowe w subwooferze?

Wejście wysokopoziomowe pozwala “pobrać” sygnał bezpośrednio z terminali głośnikowych wzmacniacza. Subwoofer podłączacie równolegle do obu kolumn głośnikowy. Wzmacniacz napędza kolumny ale nie oznacza to jednak, że wzmacniacz zaczyna napędzać także suba. Musicie mieć subwoofer aktywny, czyli z własnym wzmacniaczem. 

A teraz krótkie wyjaśnienie czym to połączenie jest. Nazywa się je wysokopoziomowym gdyż sygnał jest “pobierany” po wzmocnieniu dlatego jest tam wyższe napięcie, niż przed wzmocnieniem. Nie mylcie pobrać z zabrać, bo tu chodzi tylko o informację jaką niesie to połączenie, a nie obciążenie wzmacniacza. Dzieje się tak gdyż połączenie to ma wysoką impedancję przez co nie wpływa na pracę wzmacniacza i podłączonych do niego kolumn. Elektronika subwoofera “redukuje” wysokie napięcie do niższej wartości, a następnie filtruje i wzmacnia do poziomu koniecznego do napędzenia przetwornika subwoofera.

Dzięki takiemu rozwiązaniu można podłączyć subwoofer do klasycznego wzmacniacza stereo, który nie oferuje żadnego wyjścia liniowego z przedwzmacniacza. Dobrym przykładem jest KEF KC62. Producent wyposażył go zarówno w wejścia RCA, jak i wejście wysokopoziomowe Speaker Level Input. Dzięki temu KEF KC62 można wykorzystać z amplitunerem kina domowego i wzmacniaczem stereo z wyjściem subwooferowym, a także z klasycznym wzmacniaczem wyposażonym wyłącznie w terminale głośnikowe.

KEF KC62 jest najbardziej uniwersalną konstrukcją pod względem sposobu podłączenia spośród omawianych dziś subwooferów. REL HT/1205 MkII i Monitor Audio Vestra W15 nie oferują klasycznego wejścia wysokopoziomowego. To pokazuje do jakich systemów są one adresowane. Amplitunery kina domowego zawsze mają wyjście na subwoofer, a zatem nie ma potrzeby instalować wejścia wysokopoziomowego w subie do kina.

Połączenie wysokopoziomowe ma jednak tą samą wadę co połączenie przez PRE OUT. Jeżeli chcecie, aby na przykład niewielkie kolumny podstawkowe przestały odtwarzać najniższy bas, potrzebne jest odcięcie niskich częstotliwości, już na etapie wzmacniacza napędzającego te kolumny. Tylko wtedy ograniczycie to pasmo także subwoofer`owi podłączonemu do tych kolumn. A zatem w przypadku połączenia wysokopoziomowego, cały zestaw musi przenosić pełne pasmo częstotliwości.

Czy wejście wysokopoziomowe wpływa na brzmienie kolumn?

W standardowym połączeniu wysokopoziomowym kolumny otrzymują pełne pasmo od wzmacniacza. Podłączony do nich subwoofer jedynie “pobiera” sygnał i odtwarza z niego najniższe częstotliwości. Zatem mamy tą samą sytuację co z wyjściem PRE OUT czyli zarówno główne kolumny jak i sub odtwarzają niskie częstotliwości. Sam fakt podłączenia suba do wyjść głośnikowych nie wpływa na ich brzmienie gdyż jest to połączenie o wysokiej impedancji.

Jak podłączyć subwoofer do aktywnych kolumn?

Aktywne kolumny są dziś coraz bardziej popularne, ich możliwości podłączenia subwoofera bywają bardzo różne. Najczęściej znajdziecie na nich wyjście SUB OUT. Wtedy sprawa jest prosta. Przewodem RCA łączymy aktywną kolumnę z wejściem subwoofera i gra gitara. 

Warto jednak sprawdzić jedną rzecz w instrukcji aktywnych kolumn. Nie każde wyjście SUB OUT działa tak samo. Czasami po podłączeniu subwoofera kolumny automatycznie otrzymują filtr górnoprzepustowy. Innym razem nadal pracują pełnym pasmem, a subwoofer dodaje od siebie najniższe pasmo.

Jeżeli aktywne kolumny mają własną aplikację i system zarządzania basem, warto rozpocząć konfigurację właśnie tam. Dopiero później należy regulować poziom głośności i pozostałe ustawienia na samym subwooferze.

Bezprzewodowe połączenie subwoofera

Jeżeli problemem nie jest brak odpowiedniego wyjścia we wzmacniaczu czy amplitunerze, ale po prostu konieczność poprowadzenia długiego kabla do subwoofera, można skorzystać z rozwiązania bezprzewodowego. Jednym z takich systemu jest REL HT-Air. Składa się on z nadajnika i odbiornika, pracujących w paśmie 5,8 GHz. Producent deklaruje transmisję bez kompresji cyfrowej i opóźnienie rzędu 16 - 20 ms, a zatem sprawdzi się to także w kinie domowym. Podłączenie jest bardzo proste: nadajnik łączy się z wyjściem SUB OUT amplitunera, a odbiornik przekazuje sygnał do wejścia LFE subwoofera.

Podobną funkcję w przypadku wybranych subwooferów KEF pełni KEF KW1. Tu nadajnik łączy się identycznie jak ten od REL`a, a odbiornik ma dedykowane złącze i wpina się go w gniazdo w panelu suba. Według producenta KW1 zapewnia opóźnienie poniżej 17 ms.

W praktyce największą zaletą tego rozwiązania jest swoboda ustawienia subwoofera. Nie trzeba prowadzić przewodu RCA od amplitunera przez całe pomieszczenie, dzięki czemu łatwiej znaleźć miejsce, w którym bas brzmi najlepiej. KW1 jest kompatybilny m.in. z modelami KEF KC62 i KC92, a dodatkowy odbiornik pozwala przesłać sygnał również do drugiego subwoofera.

KEF KC62

KEF KC62 - najbardziej uniwersalny pod względem podłączenia

KEF KC62 jest interesującym przykładem subwoofera, który mimo bardzo małych wymiarów oferuje rozbudowane możliwości integracji z systemem i zaskakująco obszerny bas. Producent zastosował dwa przetworniki o średnicy 6,5 cala oraz wzmacniacze klasy D o łącznej mocy 1000 W RMS. Według specyfikacji KC62 osiąga pasmo od 11 Hz do 200 Hz bez informacji dla jakiego spadku charakterystyki. 

Najciekawsze z punktu widzenia naszego tematu są jednak złącza. KC62 ma wejście liniowe RCA, wejście wysokopoziomowe oraz wyjście liniowe. Można więc podłączyć go praktycznie do każdego rodzaju systemu stereo. 

Na tylnym panelu znajdziemy także regulację częstotliwości podziału, poziomu, fazy oraz kilka ustawień korekcji DSP, związanych z miejscem ustawienia subwoofera. KEF przewidział między innymi tryby Room, Wall, Corner, Cabinet oraz Apartment.

Choć podana moc wzmacniacza jest bardzo obiecująca to nie jest to subwoofer, który kupuje się po to, aby uzyskać maksymalną ilość ciśnienia akustycznego w bardzo dużym salonie. Jego przewagą jest połączenie niewielkich rozmiarów, bardzo niskiego zejścia i dużej elastyczności konfiguracji.

To subwoofer z wysoką kulturą pracy, a dokładnie świetną kontrolą basu. Zaskoczyć może także ilość basu w stosunku do wielkości obudowy. Dlatego nie dziwi mnie wyraźnie wyższa cena od pozostałych omawianych tu subów. To jedyny omawiany tu sub, który mógłbym polecić do muzyki. Obudowa jak na swoje rozmiary jest bardzo ciężka, zatem nie ma mowy o przesuwaniu się suba w czasie odtwarzania.

REL HT 1205 MkII

REL HT/1205 MkII - subwoofer przede wszystkim do kina domowego

To subwoofer zaprojektowany przede wszystkim jako uzupełnienie systemu kina domowego. Producent zastosował 12-calowy przetwornik CarbonGlas oraz wzmacniacz klasy D o mocy 500 W RMS. Konstrukcja jest zamknięta, a deklarowane dolne rozszerzenie pasma wynosi 22 Hz przy -6 dB.

REL oferuje tutaj klasyczne wejścia niskopoziomowe RCA oraz wejście .1/LFE. Nie ma natomiast charakterystycznego dla wielu innych konstrukcji REL-a wejścia wysokopoziomowego Speakon. HT/1205 MkII jest jednak przedstawicielem serii HT, a więc konstrukcji stworzonej głównie z myślą o kinie domowym. A jak już wspominałem jeżeli podłączacie go do amplitunera AV, wystarczy Wam jeden przewód RCA. Następnie konfigurację częstotliwości podziału wykonujemy przede wszystkim w amplitunerze. Jeżeli korzystacie ze wzmacniacza stereo wyposażonego w wyjście PRE OUT, można wykorzystać dostępne w REL`u stereofoniczne wejście niskopoziomowe.

W praktyce HT/1205 MkII jest więc bardzo prostym subwooferem w obsłudze. Nie oferuje rozbudowanej aplikacji ani zaawansowanej korekcji DSP. Z jednej strony oznacza to mniej możliwości regulacji, z drugiej - konfiguracja jest bardzo klasyczna i przejrzysta.

Brzmienie jest zwarte, bardzo obfite i dobrze dociążone z lekką kompresją. Dość charakterystyczne dla konstrukcji zamkniętych. Do kina świetne ale z muzyką też sobie poradzi w większości sytuacji.

Monitor Audio Vestra W15

Monitor Audio Vestra W15 - klasyczne podłączenie i dodatkowe funkcje

Monitor Audio Vestra W15 jest największym z trzech omawianych dziś subwooferów i konstrukcyjnie reprezentuje jeszcze inne podejście. Producent zastosował 15-calowy przetwornik o dużym wychyleniu, wzmacniacz klasy D o mocy 500 W i bardzo dużą obudowę z dwoma otworami bass-reflex. Deklarowane pasmo w pomieszczeniu wynosi od 17 do 200 Hz przy -6 dB.

W15 oferuje klasyczne wejście stereo RCA oraz osobne wejście LFE RCA. Podłączenie do amplitunera kina domowego wygląda więc dokładnie tak: jeden przewód RCA z wyjścia SUB OUT amplitunera trafia do wejścia LFE. Jeżeli korzystacie ze wzmacniacza stereo z wyjściem PRE OUT, można wykorzystać wejścia stereo RCA.

Podobnie jak w REL`u HT/1205 MkII nie znajdziecie tu wejścia wysokopoziomowego. To także sub dedykowany do kina. Monitor Audio dało kilka praktycznych funkcji. Najważniejszą z nich jest DSP i trzy gotowe tryby z nim związane: Impact, Movie i Music.

Kolejną przydatną funkcją jest wejście Trigger 12 V. To bardzo przydatne w instalacjach, w których nie chcemy polegać na automatycznym wykrywaniu sygnału, które bywa kapryśne. Jeżeli wzmacniacz lub amplituner ma wyjście Trigger, subwoofer może otrzymywać informację o tym, kiedy system został uruchomiony. Vestra W15 ma również automatyczne włączanie po wykryciu sygnału liniowego i przechodzi w tryb czuwania po około 20 minutach bez aktywności.

Monitor Audio Vestra W15 brzmi okazale i potrafi zatrząść budynkiem w posadach. Do kina idealny.

Jak ustawić częstotliwość odcięcia subwoofera?

Podłączenie suba to jedno ale właściwe ustawienie podziału pomiędzy kolumnami i subwooferem to nie mniej ważna kwestia. Jeżeli korzystacie z amplitunera kina domowego, najczęściej najlepiej rozpocząć od ustawienia zwrotnicy w amplitunerze. Bardzo popularnym punktem startowym jest 80 Hz. Nie jest to jednak złoty środek. Duże kolumny podłogowe mogą dobrze radzić sobie z niższymi częstotliwościami i w ich przypadku można spróbować niższego podziału. Małe monitory mogą natomiast skorzystać na wyższym podziale, na przykład 80 lub 100 Hz. Najważniejsze jest to, aby subwoofer nie był wyraźnie słyszalny jako osobne źródło dźwięku. Idealnie zintegrowany subwoofer powinien sprawiać wrażenie, że bas pochodzi po prostu z systemu jako całości.

Jeżeli słuchając muzyki jesteście w stanie wskazać palcem miejsce, w którym stoi subwoofer, często oznacza to, że poziom głośności jest zbyt wysoki albo częstotliwość podziału ustawiona za wysoko. W systemie stereo bez elektronicznej korekcji warto zacząć od ustawienia częstotliwości podziału w pobliżu naturalnego spadku możliwości Waszych kolumn. Przykładowo, jeżeli niewielkie monitory zaczynają wyraźnie tracić energię poniżej 50 Hz, można rozpocząć eksperymenty w okolicy 60–80 Hz.

Dwa subwoofery - kiedy mają sens i jak je podłączyć?

Wbrew pozorom drugi subwoofer nie zawsze służy tylko do zwiększenia ilości basu.

W pomieszczeniu fale niskich częstotliwości odbijają się od ścian i tworzą miejscowe wzmocnienia oraz osłabienia tego pasma. W jednym miejscu pokoju może być bardzo dużo basu, a metr dalej może go prawie nie być. Dodanie drugiego subwoofera daje większą swobodę w walce z tym problemem. Dwa subwoofery ustawione w różnych miejscach mogą pomóc uzyskać bardziej równomierny bas w większej części pomieszczenia.

KEF KC62 pozwala na konfigurację dwóch subwooferów zarówno w systemie stereo, jak i LFE. Producent pokazuje takie sposoby połączenia w instrukcji obsługi.

REL HT/1205 MkII ma natomiast wyjścia pozwalające przekazać sygnał dalej, co ułatwia rozbudowę systemu.

Czy dwa subwoofery zawsze są lepsze? Nie gdyż jeden dobrze ustawiony subwoofer może dać lepszy efekt niż dwa ustawione przypadkowo. Drugi subwoofer ma sens przede wszystkim wtedy, gdy mamy bardzo duże pomieszczenie i możliwość odpowiedniego ustawienia oraz kalibracji obu urządzeń.

Najczęstsze problemy po podłączeniu subwoofera

Gdy sub nie daje oznak życia, pierwszą rzeczą, którą warto sprawdzić jest poziom głośności subwoofera. Drugą są ustawienia w amplitunerze czy wzmacniaczu gdyż może się zdarzyć, że kolumny są ustawione jako pełnopasmowe, a sam subwoofer jest wyłączony. 

Kolejny problem to brak basu mimo tego, że widać iż głośnik subwoofera pracuje. Tutaj często winne jest ustawienie fazy lub niekorzystne miejsce w pomieszczeniu. Jeszcze innym problemem jest przydźwięk. Oj to może być dość irytująca sytuacja. 

Jeżeli po podłączeniu przewodu RCA słyszycie charakterystyczne buczenie, może to oznaczać pętlę masy. Warto wtedy sprawdzić, czy wszystkie urządzenia są podłączone do tej samej listwy zasilającej gdyż pętla może zamykać się przez przewód uziemienia. Jeśli subwoofer oferuje funkcję Ground Lift - sprawdź czy pomoże. Kolejno warto sprawdzić inny przewód sygnałowy gdyż może się okazać, że ten który posiadacie ma bardzo słabe - czytaj oszczędne w miedź ekranowanie. 

I wreszcie: subwoofer działa, ale w muzyce słychać go z opóźnieniem albo przechodzi w tryb czuwania przy cichym słuchaniu. Jeżeli urządzenie korzysta wyłącznie z automatycznego wykrywania sygnału, warto sprawdzić poziom wyjściowy źródła i ustawienie głośności. Czasami podniesienie poziomu sygnału wysyłanego do subwoofera i jednoczesne zmniejszenie jego własnej regulacji poziomu poprawia działanie automatycznego wybudzania. Jeżeli subwoofer ma wejście Trigger 12 V, jak Monitor Audio Vestra W15, problem można całkowicie ominąć wykorzystując to złącze.

subwoofer

Podsumowanie - jaki sposób podłączenia subwoofera wybrać

Gdybym miał uprościć cały temat do kilku praktycznych scenariuszy, wyglądałoby to tak.   

  1. Macie amplituner kina domowego? Najprościej będzie użyć wyjścia SUB OUT i wejścia LFE subwoofera. Zwrotnicę ustawiajcie przede wszystkim w amplitunerze,
  2. Macie wzmacniacz stereo z wyjściem SUB OUT? Zróbcie analogicznie jak dla amplitunera, 
  3. Macie wzmacniacz z PRE OUT? Można wykorzystać klasyczne połączenie liniowe z przewodem 2x RCA do 2x RCA,
  4. Macie klasyczny wzmacniacz bez żadnego wyjścia liniowego? Wtedy warto szukać subwoofera z wejściem wysokopoziomowym. Z omawianych dziś modeli taką możliwość oferuje KEF KC62,
  5. Macie aktywne kolumny? Najpierw warto sprawdzić, czy producent przewidział dedykowane wyjście SUB OUT i czy po jego wykorzystaniu system automatycznie aktywuje filtr dla głównych głośników.

Najważniejsze jest jednak to, że subwoofer nie jest urządzeniem typu plug and play i podłączenie jednego kabla to dopiero początek. Później dochodzi ustawienie miejsca, bo to początkowe, które zaplanowaliście wcale nie musi być tym odpowiednim dla dobrego basu. Na koniec pozostaje częstotliwości podziału, poziomu głośności i faza.

Jak widzicie jest kilka możliwości ale nie jest to technologia kosmiczna i nie będzie tu plątaniny kabli niczym w szafie serwera. Po początkowym zachwycie nowym basem, z czasem wyczujecie czy Wasz sub jest dobrze zintegrowany z resztą systemu. Jeśli nie, to zwykle wystarczy go przestawić w inne miejsce lub użyć przełącznika fazy. 

Jak podłączyć subwoofer do amplitunera kina domowego?
Najprościej wykorzystać wyjście SUB OUT, SUBWOOFER OUT lub LFE OUT w amplitunerze. Łączymy je pojedynczym przewodem RCA z wejściem LFE lub MONO w subwooferze.
Czy do podłączenia subwoofera do amplitunera wystarczy jeden kabel RCA?
Tak. Jeśli amplituner ma wyjście SUB OUT/LFE OUT, a subwoofer wejście LFE, wystarczy pojedynczy przewód RCA.
Do czego służy wejście LFE w subwooferze?
Wejście LFE służy przede wszystkim do podłączenia subwoofera do amplitunera kina domowego za pomocą jednego przewodu RCA. W zależności od konstrukcji subwoofera funkcję LFE może pełnić osobne gniazdo RCA albo jedno z dwóch wejść stereofonicznych RCA (zwróć uwagę na opis na panelu subwoofera).
Czy można podłączyć subwoofer do wzmacniacza stereo?
Tak. Sposób podłączenia zależy od tego, jakie wyjścia ma wzmacniacz. Jeśli posiada SUB OUT, można połączyć go z wejściem subwoofera LFE lub MONO. Jeśli nie ma SUB OUT, ale ma regulowane PRE OUT, można wykorzystać właśnie to wyjście.
Jak podłączyć subwoofer do wzmacniacza, który ma wyjście PRE OUT, ale nie ma SUB OUT?
Należy połączyć PRE OUT wzmacniacza, ze stereofonicznym wejściem liniowym RCA w subwooferze. Jeśli w Twoim wzmacniaczu PRE OUT jest regulowany czyli zależny od ustawienia głośności, to subwoofer będzie zwiększał i zmniejszał poziom razem z głównymi kolumnami.
Czy PRE OUT pozwala odciążyć z basu główne kolumny?
Nie. Przy połączeniu przez PRE OUT główne kolumny nadal otrzymują pełne pasmo. Aby kolumny prawego i lewego kanału nie odtwarzały dołu pasma, a subwoofer przejął najniższe częstotliwości, potrzebny jest odpowiedni filtr górnoprzepustowy. Taki filtr znajduje się we wzmacniaczu z wyjściem SUB OUT.
Co zrobić, jeśli wzmacniacz ma stereofoniczne PRE OUT, a subwoofer tylko jedno wejście RCA?
Można zastosować przewód 2 × RCA - 1 × RCA z układem sumującym oba kanały do mono. Nie powinien to być zwykły kabel typu Y. Właściwy przewód powinien zawierać układ sumujący najlepiej aktywny.
Po co stosuje się kabel typu Y przy podłączaniu subwoofera?
Kabel typu Y może być przydatny, gdy wzmacniacz ma jedno wyjście RCA, a subwoofer ma tylko dwa stereofoniczne wejścia RCA. Podłączenie obu wejść zwiększa napięcie sygnału wejściowego o około 3 dB, dzięki czemu subwoofer może grać nieco głośniej przy tym samym ustawieniu jego poziomu. Może to również ułatwić automatyczne wybudzanie subwoofera przy cichym słuchaniu.
Jak podłączyć subwoofer do klasycznego wzmacniacza, który nie ma SUB OUT ani PRE OUT?
Potrzebny jest subwoofer wyposażony w wejście wysokopoziomowe (Speaker Level Input). Podłącza się je bezpośrednio do terminali głośnikowych wzmacniacza, równolegle z głównymi kolumnami.
Czy podłączenie subwoofera do wyjść głośnikowych oznacza, że wzmacniacz napędza dodatkowy głośnik?
Nie. Przy połączeniu wysokopoziomowym subwoofer “pobiera” jedynie sygnał z wyjścia głośnikowego. Subwoofer musi być aktywny czyli mieć własny wzmacniacz, który odpowiada za napędzanie jego przetwornika.
Czy połączenie wysokopoziomowe pozwala odciążyć z basu główne kolumny?
Nie. W kolumny nadal otrzymują pełne pasmo. To taka sama sytuacja jak z wykorzystaniem wyjścia PRE OUT. Aby ograniczyć najniższe częstotliwości doprowadzane do kolumn, potrzebna jest dodatkowa filtracja po stronie wzmacniacza, który je zasila. Niestety wtedy bas zostanie ograniczony także podłączonemu do nich subwooferowi.
Czy podłączenie subwoofera do zacisków głośnikowych zmienia brzmienie kolumn?
Samo podłączenie subwoofera przez wejście wysokopoziomowe nie zmienia brzmienia kolumn. W standardowym rozwiązaniu kolumny nadal otrzymują pełne pasmo, a subwoofer jedynie pobiera sygnał z wyjścia wzmacniacza. Połączenie z subwooferem ma wysoką impedancję, dlatego nie wpływa na kolumny.
Jak podłączyć subwoofer do aktywnych kolumn?
Jeżeli aktywne kolumny mają SUB OUT, można połączyć to wyjście z wejściem subwoofera LFE przewodem RCA. Warto jednak sprawdzić instrukcję konkretnych kolumn.
Czy po podłączeniu subwoofera przez SUB OUT aktywne kolumny zawsze przestają odtwarzać najniższy bas?
Nie. Zależy to od konkretnej konstrukcji. W niektórych aktywnych kolumnach po podłączeniu subwoofera automatycznie uruchamia się filtr górnoprzepustowy, a w innych kolumny nadal pracują pełnym pasmem, podczas gdy subwoofer jedynie je uzupełnia.
Czy subwoofer można podłączyć bezprzewodowo?
Tak. Można wykorzystać specjalny system składający się z nadajnika i odbiornika. Nadajnik podłącza się do wyjścia SUB OUT amplitunera, a odbiornik do wejścia LFE subwoofera. Takie rozwiązanie eliminuje konieczność prowadzenia długiego przewodu RCA między urządzeniami oraz ułatwia ustawienie subwoofera w pomieszczeniu.
Czy można podłączyć dwa subwoofery?
Tak, ale sposób zależy od konstrukcji subwoofera i systemu. Niektóre modele mają wyjścia przelotowe umożliwiające przekazanie sygnału do kolejnego subwoofera, a wybrane konstrukcje pozwalają na bezpośrednią konfigurację dwóch subwooferów zarówno w systemie stereo, jak i LFE.
Jaki sposób podłączenia subwoofera wybrać?
Amplituner kina domowego: SUB OUT do LFE, jednym przewodem RCA.
Wzmacniacz stereo z wyjściem SUB OUT: SUB OUT do LFE, jednym przewodem RCA.
Wzmacniacz z regulowanym PRE OUT: PRE OUT do wejścia liniowego RCA subwoofera.
Wzmacniacz bez wyjść liniowych: konieczny subwoofer z wejściem wysokopoziomowym.
Aktywne kolumny: SUB OUT do LFE, jednym przewodem RCA.
Problem z prowadzeniem długiego kabla: można zastosować bezprzewodowy zestaw nadajnik - odbiornik kompatybilny z danym subwooferem.

 

 

Udostępnij tę treść

Cezary Witek

O autorze

Cezary Witek

Elektronik z wykształcenia, meloman z zamiłowania, fotograf z przypadku, miłości i zawodu. W domowym zaciszu buduję własne konstrukcje audio. Na co dzień tworzę materiały o sprzęcie audio, oswajając odbiorców i siebie ze światem nowych technologii. 

search Więcej artykułów autora

Odkryj więcej